Địa chỉ website có nên dùng www không?

Bạn có thể đặt website tại www.example.com hoặc example.com. Cả hai đều được. Hãy chọn một địa chỉ chính thức, tiếp nhận người truy cập từ cả hai và chuyển hướng vĩnh viễn địa chỉ còn lại đến đúng trang tương ứng.

Đó là cách làm thực tế. Nhưng bốn ký tự này liên quan đến nhiều việc: hình thức của địa chỉ, cách mọi người nhận ra nó, cách trình duyệt hiển thị và cách website hoạt động. Điều đáng tìm hiểu là bạn đang quyết định khía cạnh nào trong số đó.

www thực sự làm gì?

www là viết tắt của World Wide Web. Trong địa chỉ website, đây là một nhãn tên máy chủ được dùng theo quy ước. Việc đặt tên dịch vụ web là www dần trở nên quen thuộc. Những chữ cái này không có khả năng đặc biệt nào biến một địa chỉ thành website.

Trong https://www.example.com, mỗi phần có một nhiệm vụ khác nhau. https:// cho biết trình duyệt kết nối bằng cách nào: sử dụng HTTP được bảo vệ bằng mã hóa. www.example.com xác định máy chủ mà trình duyệt kết nối tới. Bỏ www. sẽ thay đổi tên máy chủ đó. Bỏ https:// khỏi địa chỉ trên tài liệu in chỉ có nghĩa là để người đọc hoặc phần mềm tự bổ sung giao thức kết nối.

Bạn vẫn có thể nhận ra một địa chỉ website dù không biết các chữ viết tắt có nghĩa đầy đủ là gì. Sự quen thuộc và hiểu biết kỹ thuật là hai chuyện khác nhau. Đâu cần yêu cầu mọi người thi kiến thức mạng trước khi đọc một tấm danh thiếp.

Bốn ký tự vẫn là một lựa chọn thiết kế

Trên áp phích, trong chữ ký email hay bên cạnh logo, example.com có ít ký tự để mắt phải đọc hơn www.example.com. Với website mới, đó là một lý do hợp lý để chọn bản ngắn. Chúng tôi xem đây là nhận định về thiết kế, thay vì khẳng định rằng giờ ai cũng nhận ra mọi đuôi tên miền.

Ngữ cảnh cũng quan trọng. Một địa chỉ lạ trong đoạn văn thông thường có thể cần nhãn như “Website”. Một địa chỉ quen thuộc bên dưới tên công ty có thể đã đủ rõ. Thêm www. cũng là một cách gợi ý. Hãy chọn cách giúp người đọc hiểu trong bố cục cụ thể đó.

Trình duyệt cũng có lựa chọn riêng về cách hiển thị. Hướng dẫn hiển thị URL của Chromium mô tả việc bỏ www để đơn giản hóa một số phần hiển thị. Bạn nhìn thấy gì còn tùy trình duyệt, phiên bản, cài đặt và việc bạn đang xem hay sửa địa chỉ. Hiển thị ngắn hơn không có nghĩa là website đã đổi tên máy chủ chính thức.

Quen thuộc không có nghĩa là đáng tin

Khi đọc lướt địa chỉ, chúng ta dễ đi đường tắt: thấy một phần quen thuộc, nghĩ rằng đó là website rồi bỏ qua. Điều chúng tôi lo ở những ký tự không cần thiết là chúng có thể làm bạn xao nhãng khỏi phần tên đáng chú ý. Đó là lý do nên làm địa chỉ dễ đọc. Nhưng đó không phải bằng chứng rằng bỏ www. sẽ ngăn được lừa đảo.

Website lừa đảo vẫn có thể dùng www. Nó cũng có thể dùng HTTPS. Giải thích của Chrome về việc thay đổi biểu tượng ổ khóa nêu rõ sự khác biệt: kết nối được mã hóa không chứng minh rằng website ở đầu bên kia đáng tin cậy.

Hãy xem tên miền thực tế và hoàn cảnh bạn nhận được liên kết. Một tiền tố quen thuộc không cho biết ai đang vận hành doanh nghiệp, hay yêu cầu thanh toán có hợp lệ không. Chọn tiền tố cho website của mình là quyết định về thương hiệu và cấu hình, không phải chứng nhận an toàn.

Trong hình minh họa bên dưới, www.example.com.other-site.net thuộc tên miền other-site.net. Phần www.example.com quen mắt ở đầu không khiến địa chỉ đó trở thành một phần của example.com. Đọc hết tên máy chủ sẽ giúp bạn thấy ý nghĩa khác.

Vì sao văn bản thông thường cứ biến thành liên kết?

Có một chuyện khó chịu liên quan: bạn gõ hai đoạn chữ cách nhau bằng dấu chấm, rồi ứng dụng cho rằng bạn đang viết địa chỉ website. Một phần tài liệu bỗng chuyển sang màu xanh và có thể nhấp vào.

Đó là hành vi của ứng dụng. Quy tắc nhận diện liên kết của nó quyết định dạng văn bản nào giống địa chỉ. Quy tắc khác nhau tùy sản phẩm và cài đặt, nên text.text không biến thành liên kết ở mọi nơi. Việc bỏ www tự nó không tạo ra một quy tắc chung cho mọi nơi hiển thị văn bản.

Tài liệu Microsoft về tính năng tự động tạo siêu liên kết trong Word cho biết Word chuyển văn bản trông giống địa chỉ thành liên kết mà không kiểm tra liên kết có hợp lệ không. Nếu tính năng gây phiền, hãy đổi cài đặt tự động tạo liên kết trong trình soạn thảo hoặc gỡ liên kết. Tên máy chủ của website không sửa được cách trình soạn thảo đoán ý bạn.

Hai địa chỉ hoạt động cần một đích đến

Về kỹ thuật, example.com và www.example.com là hai tên máy chủ khác nhau. Ngay cả khi chúng hiển thị trang giống hệt nhau từ cùng một máy chủ, trình duyệt vẫn coi chúng là hai nguồn khác nhau. Vì vậy, trạng thái đăng nhập hay dữ liệu lưu trong trình duyệt có thể được xử lý khác nhau, tùy cách ứng dụng được xây dựng. Đây là một hệ quả có thể xảy ra, không phải lỗi mặc định của mọi website.

Với một website công khai, chúng tôi khuyên bạn chọn một đích đến chính thức. Địa chỉ còn lại vẫn là một lối vào, nhưng sẽ đưa người truy cập đến địa chỉ đã chọn thay vì cung cấp bản sao độc lập thứ hai. Hướng dẫn của MDN về lựa chọn này cũng khuyên dùng nhất quán và bảo đảm cả hai cách viết đều hoạt động.

Với lượt truy cập trang web thông thường, chuyển hướng vĩnh viễn 301 là một cách tiêu chuẩn để làm việc này.

Ví dụ, nếu bản ngắn là địa chỉ chính thức, người mở https://www.example.com/contact/ cần đến được https://example.com/contact/. Hãy giữ đường dẫn trang và các tham số truy vấn. Nếu đưa mọi địa chỉ cũ về trang chủ, người truy cập phải tự tìm lại trang họ muốn xem.

Có một chi tiết triển khai cần nhắc lập trình viên: biểu mẫu, API và các yêu cầu gửi dữ liệu khác cần được kiểm tra riêng. 301 có thể đổi yêu cầu POST thành GET. Khi phải giữ nguyên phương thức và phần nội dung gửi đi, có thể cần dùng chuyển hướng bảo toàn phương thức, chẳng hạn 308.

Nên hỏi người phụ trách website điều gì?

Bạn không cần tự cấu hình máy chủ. Hãy nhờ họ xác nhận các điểm sau:

• Cả bốn lối vào đều hoạt động: HTTP và HTTPS, mỗi loại có và không có www. Tất cả đều dẫn đến địa chỉ HTTPS đã chọn.
• Cả hai tên máy chủ đều có chứng chỉ HTTPS hợp lệ. Trình duyệt phải thiết lập kết nối đó trước khi nhận được chuyển hướng qua HTTPS.
• Chuyển hướng giữ người truy cập ở trang tương ứng, giữ tham số truy vấn và tránh các bước trung gian không cần thiết.
• Liên kết nội bộ, sơ đồ website và địa chỉ chuẩn của từng trang đều dùng phiên bản đã chọn.

Điểm cuối cũng giúp công cụ tìm kiếm. Google coi chuyển hướng và khai báo địa chỉ chuẩn là tín hiệu để xác định URL nào đại diện cho một trang. Khai báo địa chỉ chuẩn hướng dẫn công cụ tìm kiếm; nó không chuyển người truy cập sang địa chỉ khác. Hãy dùng chuyển hướng để đưa mọi người đến cùng một đích.

Chọn một lần, rồi tiếp tục quản lý

Với website mới, hãy cân nhắc địa chỉ ngắn, cách nó xuất hiện trên tài liệu và những hạn chế của dịch vụ lưu trữ web mà nhà cung cấp nêu ra. Một website đang dùng www ổn định không cần chuyển đổi chỉ vì địa chỉ ngắn trông hợp thời hơn.

Câu hỏi có tác động lớn hơn là doanh nghiệp có thể tiếp tục quản lý địa chỉ đó hay không. Bài viết ai nên nắm quyền kiểm soát tên miền doanh nghiệp giải thích trách nhiệm này.

Có hay không có tiền tố đều không sai. Chọn cách phù hợp với website, dùng nhất quán và bảo đảm cả hai cách nhập đều đưa mọi người đến đúng trang.