Giải pháp thay thế Patreon dành cho người viết

Hình hài của một công việc viết lách

Trước khi so sánh các công cụ, hãy gọi tên xem viết lách thật sự cần gì, vì nó khá đặc thù:

Thu nhập của người viết nằm ở kho lưu trữ nhiều ngang với tác phẩm mới. Chương 1 của một tiểu thuyết gia cứ tiếp tục bán được chương 40. Kho bài cũ của người viết tản văn chính là niềm tin biến một độc giả mới thành khách trả tiền. Vậy nên nền tảng dành cho người viết phải làm cho kho lưu trữ có giá trị - tìm kiếm được, duyệt được, khóa một phần. 

Mối quan hệ giữa người viết với độc giả là nhịp điệu . Tản văn hàng tuần, ra chương mới, một bài dài mỗi tháng. Công cụ phải mang được nhịp điệu đó đến độc giả một cách đáng tin cậy - chứ không phải trông chờ thuật toán hiển thị nó.

Và tác phẩm của người viết là loại nội dung dễ bị AI cào và bắt chước nhất. Bất cứ thứ gì nằm trên web mở giờ đều là dữ liệu huấn luyện. Điều đó thay đổi cách tính toán cho mọi người viết có một kho bài công khai.

Những cái tên quen thuộc trụ được đến đâu

Patreon. Chạy được, ăn 5% - 12% của bạn, và coi bài viết của bạn như những post nằm trong các tier. Trải nghiệm kho lưu trữ thì tệ - bài cũ chìm nghỉm. Độc giả đến vì bài viết của bạn nhưng lại sống bên trong giao diện của Patreon, thứ được thiết kế cho không ai cả.

Substack . Câu trả lời mặc định, và cũng dễ hiểu thôi: xuất bản và email gộp làm một, dễ khởi động. Cái giá phải trả: 10% doanh thu trả phí cộng phí thanh toán, "trang" của bạn trông giống hệt mọi Substack khác, và độc giả của bạn bị nhẹ nhàng dụ vào mạng lưới của Substack - thứ vừa đem lại lượt truy cập vừa lấy đi sự chú ý để dồn sang người viết khác. Kho lưu trữ là một danh sách sắp theo thời gian ngược; một kho 200 bài thực chất là cái tầng hầm.

Medium. Độ phủ, không phải thu nhập. Chương trình đối tác trả rất ít và mối quan hệ với độc giả hoàn toàn thuộc về Medium.

Ghost, WordPress + plugin. Sở hữu thật sự, thực sự tốt cho người viết rành kỹ thuật. Bạn tự vận hành cả bộ - hosting, cập nhật, tích hợp, đường ống thanh toán. Có người viết thích như vậy. Nhưng phần lớn chỉ muốn viết.

Một nền tảng riêng . Xây riêng quanh khối tác phẩm của bạn, do dân chuyên nghiệp vận hành, và thuộc về bạn. Hãy nói cho cụ thể.

Nền tảng riêng của người viết làm được gì

Hãy hình dung tác phẩm của bạn được sắp xếp theo cách tâm trí độc giả sắp xếp nó - theo series, theo chủ đề, theo thế giới - chứ không phải theo ngày đăng.

Một độc giả mới ghé vào và có được một lối vào đã được biên tập sẵn: bắt đầu ở đây, rồi đến cái này. Ba chương miễn phí kéo họ vào; bức tường phí đặt đúng ngay chỗ câu chuyện của bạn móc được người ta. Người đăng ký đọc trong một trải nghiệm đọc gọn gàng, mang thương hiệu của bạn, cảm giác như chính cuốn sách của bạn chứ không phải một cái feed. Toàn bộ kho lưu trữ là của họ để khám phá - và nó được khóa khỏi tụi cào dữ liệu, nên mười năm công sức của bạn không trở thành thức ăn miễn phí cho AI.

Nhịp điệu của bạn tự chạy: cứ xuất bản, và chương đó tự động gửi đến độc giả dưới dạng email, được ghép từ nội dung của chính bạn với giọng văn của bạn trên đó. Một độc giả đã bỏ theo dõi nhận được một cái nhắc nhẹ nhàng kiểu "câu chuyện vẫn tiếp diễn mà không có bạn" kèm một ưu đãi cá nhân. Lớp giữ chân này chính là chỗ người viết trên các nền tảng chung chung bị chảy máu thu nhập, và cũng chính là thứ mà những nền tảng đó không cho phép bạn tự xây.

Và việc định giá cuối cùng cũng là của bạn : một gói theo tháng, mua từng cuốn sách, một tier độc giả sáng lập kèm lời cảm ơn của bạn, một gói đăng ký để độc giả tặng nhau. Không còn bị ép vào các khung có sẵn.

Bài toán phí đối với người viết

Giả sử 300 độc giả trả bạn 5 € mỗi tháng - tức 1 500 €.

Trên Substack, 10% cộng phí xử lý ngốn khoảng 190 € mỗi tháng. Trên Patreon, cũng tầm đó tùy gói. Trên nền tảng riêng của bạn, phí xử lý khoảng 3% chỉ lấy khoảng 45 €.

Phần chênh lệch - khoảng 140 € mỗi tháng, 1 700 € một năm - tình cờ lại xấp xỉ chi phí cho một nền tảng được dân chuyên nghiệp xây và bảo trì. Chỉ có điều nền tảng riêng còn đi kèm tất cả những thứ ở trên , và phần hỗ trợ cùng bảo trì kỹ thuật đã nằm trong giá chứ không bị tính thêm như những khoản bất ngờ.

Câu hỏi ẩn sau câu hỏi

" Giải pháp thay thế Patreon nào" thực chất là " ai nên sở hữu lượng độc giả của tôi ."

Mọi nền tảng đều trả lời: một phần là chúng tôi. Không gian của riêng bạn trả lời: là bạn. Với một người viết - mà toàn bộ tài sản là niềm tin giữa giọng văn của họ và độc giả - thì đó không phải chi tiết kỹ thuật. Đó chính là công việc kinh doanh.